วิธีการสอนของ พระพุทธพจนวราภรณ์ ที่ผู้วิจัยนำมาศึกษาวิเคราะห์นี้ เป็นวิธีการ
สอนให้มีความรู้ ความสามารถในการครองตนอย่างมีความสุขในสังคมแบบยั่งยืน เป้าหมายหลักคือ
บรรพชิตและคฤหัสถ์ โดยเฉพาะ ชาวบ้านที่ยากจนในชนบทและเด็กที่ด้อยโอกาสทางการศึกษาซึ่ง
วิธีการสอนแก่บรรพชิตและคฤหัสถ์ โดยการแสดงพระธรรมเทศนา การอบรม การปาฐกถา การ
บรรยาย งานนิพนธ์ กวีนิพนธ์ และการบันทึกเทป-CD. เพื่อให้ได้ผลอย่างสมบูรณ์แบบ ท่านได้
ก่อตั้ง สถานศึกษาหลายแห่งและก่อตั้งมูลนิธิเมตตาศึกษา มูลนิธิศึกษาพัฒนาชนบท ขึ้นเพื่อรองรับ
โครงการของท่าน ดังรายละเอียดต่อไปนี้ Continue reading ‘วิธีการสอนของพระพุทธพจนวราภรณ์ ( จันทร์ กุสโล )’
เนื่องจากวันนี้เป็นวันอาสาฬหบูชา เป็นวันที่สำคัญยิ่งวันหนึ่งในทางพระพุทธสาสนา
เพราะเป็นวันที่พระพุทธองค์ทรงเริ่มแสดงธรรมเป็นครั้งแรก ประวัติวันอาสาฬหบูชามีว่า
หลังจากพระพุทธองค์ทรงตรัสรู้อนุตรสัมมาสัมโพธิญาณแล้ว พระพุทธองค์ทรงหยุด
พักเสวยวิมุตติสุขอยู่เป็นเวลา ๔๙ วัน จากนั้น ทรงพิจารณาบุคคลที่ควรจะรับฟังพระธรรมเทศนา
เป็นกัณฑ์แรก ทีแรกทรงระลึกถึงอาจารย์ทั้งสองที่พระองค์ได้ทรงศึกษาด้วย เมื่อเสด็จออกบรรพชาใหม่ๆ คือ อาจารย์อาฬารดาบสกาลามโคตรและอุทกดาบสรามบุตร แต่ว่าอาจารย์ทั้งสองนั้นได้ถึง
แก่กรรมเสียแล้ว จากนั้น พระองค์ทรงระลึกถึงพราหมณ์ทั้ง ๕ ซึ่งมีนามว่า โกญฑัญญะ วัปปะ
ภัททิยะ มหานามะ อัสสชิ ภายหลังได้นามว่า พระปัญจวัคคีย์ พระปัญจวัคคีย์ทั้ง ๕ นี้ ได้ตามเสด็จ
ออกบวชและคอยปฏิบัติรับใช้ ตั้งแต่แรกออกทรงผนวช และตลอดเวลาที่พระองค์ทรงบำเพ็ญ
ทุกรกิริยา เมื่อพระองคืทรงเลิกการบำเพ็ญทุกรกิริยา เปลี่ยนมาทรงบำเพ็ญเพียรทางใจ Continue reading ‘ตัวอย่างการแสดงพระธรรมเทศนา เรื่อง ความสำคัญของวันอาสาฬหบูชา’
เมื่อพระพุทธองค์ทรง
แสดงกัณฑ์นี้แล้ว ทำให้พระปัญจวัคคีย์ซาบซึ้งเป็นอันมาก และมีผลให้เป็นที่เลื่องลือต่อไปว่า
พระพุทธเจ้าได้บังเกิดขึ้นแล้วในโลก และในโอกาสนั้น พระโกญทัญญะหัวหน้าปัญจวัคคีย์ได้
เข้าใจแจ่มชัดในธรรมพิเศษ ที่เรียกว่า ได้ดวงตาเห็นธรรม แล้วพระพุทธองค์ได้ทรงประทาน
อุปสมบทแก่ พระโกญฑัญญะ ในวันนั้น ท่านจึงเป็นพระสงฆ์องค์แรกในศาสนานี้ รวมความสำคัญในวันอาสาฬหบูชาได้ว่า
๑. เป็นวันที่พระองค์ทรงแสดงปฐมเทศนา
๒. เป็นวันเกิดขึ้นแห่งพระสงฆ์
ความสำคัญแห่งวันอาสาฬหบูชาทั้งสองประการนี้ เมื่อจะสรุปโดยใจความก็ได้ความว่า
วันอาสาฬหบูชา คือ วันที่พระพุทธองค์ทรงเริ่มประกาศพระพุทธศาสนา ผลงานที่พระพุทธองค์ได้
ทรงกระทำในวันนั้น เป็นเหตุให้เกิดผลสืบเนื่องกันมาจนกระทั้งถึงสมัยปัจจุบันนี้ การที่ชาวโลก
ได้รับความร่มเย็นเป็นสุข จากการที่ได้ประพฤติปฏิบัติตามหลักคำสอนในทางพระพุทธศาสนา ก็
เพราะผลงานที่พระพุทธองค์ทรงประทานปฐมเทศนาในวันอาสาฬหบูชา หลังจากการตรัสรู้ใหม่ๆ
นั่นเอง Continue reading ‘ตอนปลาย เป็นบทบันทึกของพระคันถรจนาจารย์บันทึกไว้ว่า’
พิธีกรรมในทางศาสนา แม้จะเป็นเปลือกเป็นกระพี้ของศาสนา ก็ต้องรับว่ามีส่วน
สำคัญในการรักษาหลักธรรมอันเป็นแก่นแห่งพระศาสนา อุปมาเหมือนเปลือกไม้รักาแก่นไม้ไว้ฉะนั้น ดังนั้น การทำการบูชาในวันอาสาฬหบูชา จึงนับเป็นการปฏิบัติธรรมในทางพระพุทธศาสนา
ได้อย่างหนึ่ง จึงขอเชิญชวนพุทธศาสนิกชนตั้งอยู่ในความสงบ แล้วร่วมกัน ทำการบูชาพระ
รัตนตรัยด้วยเครื่องสักการะที่ถือไว้แล้วต่อไป
๓.๑.๑.๒ การบรรยาย ด้วยความที่ท่านเป็นผู้ทรงความรู้ และมีโลกทัศน์ที่กว้างไกล
ท่านจึงสามารถบรรยายหัวข้อธรรมะ ใด้ละเอียด กว้าง มีหลักการและหลักฐาน สมบูรณ์ด้วยเหตุ
และผลที่ชัดเจน ทำให้ผู้ฟังเข้าใจง่าย มองเห็นภาพ และชวนติดตาม
ตัวอย่างการบรรยายธรรมะ
เรื่อง ชีวิตของชาวนา
ท่านผู้ฟังคงคิดว่า เรื่องอะไร พระสงฆ์องค์เจ้าอยู่วัดอยู่วา จะมาเกี่ยวข้องอะไรกับเรื่อง Continue reading ‘การรักษาหลักธรรมอันเป็นแก่นแห่งพระศาสนา’
คือความพอใจในฐานะหน้าที่ ทุกคนต่างมีหน้าที่ฐานะ
ต่างๆกัน จะให้เหมือนกันไม่ได้ นิ้วมือเราเองยังไม่เท่ากัน ฐานะหน้าที่ของคนจะเหมือนกันได้
อย่างไร ทุกคนมีสิทธิ์ที่จะหาความสุขตามฐานะและโอกาส ไม่แน่ใจนักว่าชาวนาจะมีความสุขน้อย
กว่าชาวเมือง หรือชาวเมืองจะมีความสุขมากกว่าชาวนา ชีวิตของคนเรามีหลายเหลี่ยมหลายมุม มีทั้ง
มุมมืด มุมสว่าง มีทั้งมุมสุขมุมทุกข์ ผู้ที่มีความฉลาดย่อมหมุนชีวิตให้อยู่ในมุมสุขและมุมสว่าง มุม
สว่างคือมุมชีวิตที่ประกอบด้วยเหตุผล มุมความสุข คือ มุมที่มีความพอใจในชีวิตของตัวเอง๓
๓.๑.๑.๓ การปาฐกถา ท่านเป็นนักปาฐกถา ที่โดดเด่นรูปหนึ่ง ด้วยใบหน้าที่อมยิ้ม
ตลอดเวลา ด้วยน้ำเสียงที่เยือกเย็นแต่ชัดถ้อยชัดคำ ระดับเสียงไม่สูงไม่ต่ำ อาจคิดว่าจะทำให้ผู้ฟังนั่ง
หลับใน แต่ปล่าวเลย ช่วงที่ผู้ฟังดูเหมือนจะหลับหรือไม่สนใจ ท่านก็จะสอดแทรกเรื่องขำขำหรือ
เรื่องชวนตื่นเต้นและชวนติดตาม จนทำให้ผู้ฟังตั้งใจฟังจนจบตัวอย่าง การปาฐกถา Continue reading ‘ความสุขที่เป็นพื้นฐานของชีวิต’
ในปีพุทธศักราช ๒๕๓๕ ท่านเจ้าคุณพระธรรมดิลก (ขันติ์ ขนฺติโก) เจ้าอาวาสวัดเจดีย์
หลวงฯได้ถึงแก่มรณภาพ ข้าพเจ้าไดรับพระบัญชา แต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสแทน ในวันที่
กลับมาครองวัดเจดีย์หลวงฯ ข้าพเจ้ามีความรู้สึกดังนี้ว่า วัดเจดีย์หลวงฯเปรียบเสมือนสมบัติของพ่อ
แม่บูรพาจารย์ ลูกที่ดีศิษย์ที่ดี เมื่อเวลาอันควรมาถึงจะต้องกตเวที คือ ตอบแทนคุณ ด้วยการรักษา
สมบัติ และคุณสมบัติของพ่อแม่ครูอาจารย์ไว้ จึงจะเป็นลูกที่ดี ศิษย์ที่ดี วัดป่าดาราภิรมย์
เปรียบเสมือนที่ข้าพเจ้าค้นพบที่สร้างมากับมือ จึงเปรียบเสมือนบ้านหลังที่สอง ที่ย่อมจะผูกพันและ
มีความรักเป็นธรรมดา จึงให้ความเอาใจใส่ดูแล แม้จะมาอยู่วัดเจดีย์หลวงฯแล้ว และมอบภาระให้
พระครูปลัดสุวัฒวรคุณ ซึ่งเป็นสัทธิวิหาริกของข้าพเจ้าที่ใกล้ชิดเปรียบประดุจดังลูก ท่านพระครูฯ
เป็นพระเถระที่มีอัธยาศัยมั่นคงในกิจวัตรของครูบาอาจารย์ มีอุปัชฌาย์วัตร ไหว้พระเช้า-เย็น อบรม
ภาวนา อาคันตุกวัตร กวาดวัด บิณฑบาต และฉันภัตตาหารเอกา เป็นต้น มีอัธยาศัยต่อญาติโยม และ Continue reading ‘เจ้าอาวาสวัดเจดีย์ หลวงฯได้ถึงแก่มรณภาพ’
